Cây thuốc Việt Nam
Ảnh minh hoạ Rau Ngổ (Enydra fluctuans) 1Ảnh minh hoạ Rau Ngổ (Enydra fluctuans) 2Ảnh minh hoạ Rau Ngổ (Enydra fluctuans) 3Ảnh minh hoạ Rau Ngổ (Enydra fluctuans) 4Ảnh minh hoạ Rau Ngổ (Enydra fluctuans) 5
Enydra fluctuans — http://intensedebate.com/people/mukulghosh, CC BY (Wikimedia Commons). Ảnh minh hoạ từ nguồn mở, không thuộc bản gốc sách.
Họ Cúc Asteraceae (Compositae)

Rau Ngổ

Enydra fluctuans Lour. (Hingtsha repens Roxb. Tetractis paludosa Blume)

  • rau ngổ thơm
  • rau ngổ trâu
  • cúc nước
  • phak hom pom (Lào)
Họ thực vật
Asteraceae
Tên gọi khác
4
Bản gốc
Trang 308–309
Độ tin cậy OCR
88 / 100

Mô tả cây

Cây sống nổi hay ngập nước, dài hàng mét, thân hình trụ nhẵn, phân cành nhiều, có mắt. Lá mọc đối, không cuống, phía dưới ôm vào thân, mép có răng cưa, dài 5cm, rộng 6-10mm. Cụm hoa hình đầu không cuống màu trắng, lục nhạt, 4 lá bắc hình trái xoan. Những hoa ở ngoài là hoa cái hình thìa lìa, có tràng chia 3 thùy, những hoa trong lưỡng tính, hình ống có tràng hoa xẻ 5 răng. Nhị 5, bao phấn có tai nhọn, ngắn. Bầu hình trụ cong. Quả bế, không có mào lông.

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây mọc phổ biến trong các ao hồ khắp các tỉnh ở nước ta. Còn thấy ở Ấn Độ, Inđônêxya, Thái Lan, Trung Quốc.

Thường hái lá non, dùng tươi hay phơi khô làm thuốc.

Thành phần hoá học

Trong rau ngổ có 93% nước, 2,1% protit, 1,2% gluxit, 2,1 xenluloza, 0,8% tro.

Ngoài ra còn 0,72mg% caroten, 0,29mg% vitamin B, 2,11mg% vitamin C, một ít tinh dầu mùi thơm.

Năm 1968, Krishnaswamy N. R. và cộng sự đã chiết từ cao ête dầu hỏa cây rau ngổ một hoạt chất gọi là enhydrin C 23 H 28 O 10. Hợp chất này có một nhóm metoxyl và chắc chắn có cấu trúc tương tự như là lacton sesquitecpen khác trong họ Cúc.

Công dụng và liều dùng

Nhân dân ta thường hái lá non rau ngổ ăn sống làm gia vị.

Làm thuốc, người ta dùng rau ngổ chữa những trường hợp ăn uống không tiêu, đầy tức bụng, thổ huyết, băng huyết.

Dùng ngoài giã nát đắp lên những nơi viêm tấy.

Ngày dùng từ 12-20g dưới dạng thuốc sắc. Dùng ngoài không kể liều lượng.