Mô tả cây
Rau má ngọ là một loại cỏ sống lâu năm, thân bò hay leo, có nhánh nhẵn màu tía, có gai quặp xuống. Lá 3 cạnh, hơi hình khiên, nguyên có gai. Chân gai nở rộng ra. Bẹ chìa hình lá bao quanh thân trông như thân chui qua lá, do đó có tên perfoliatum (chui qua lá). Hoa mọc thành bông tận cùng, ngắn, cũng có bẹ chìa như lá, cuống dài và có gai nhọn. Quả có 3 rãnh dọc, khi chín có màu đen (Hình 70).
Phân bố, thu hái và chế biến
Mọc hoang ở khắp những nơi ẩm thấp ở Việt Nam, vùng đồng bằng cũng như vùng cao đều có. Thấy cả ở Trung Quốc, Inđônêxya, Nhật Bản, Ấn Độ.
Người ta dùng toàn cây hay có khi chỉ dùng lá và rễ. Dùng tươi.
Thành phần hoá học
Trong cây có một glucozit gọi là indican C14H17O6N, 3H2O tan trong ête, benzen và cồn. Có độ chảy 180°.
Công dụng và liều dùng
Chỉ mới thấy được dùng trong phạm vi nhân dân.
1. Làm mềm chất ngà voi và xương để uốn nắn và nhuộm màu.
2. Giã nát đắp lên mụn nhọt, nơi rắn cắn, sắc rửa trĩ, uống chữa lỵ, chữa sốt.
Trong nông nghiệp có thể dùng để diệt trừ sâu bọ.