Cây thuốc Việt Nam
Ảnh minh hoạ Đơn Đỏ (Ixora coccinea) 1Ảnh minh hoạ Đơn Đỏ (Ixora coccinea) 2Ảnh minh hoạ Đơn Đỏ (Ixora coccinea) 3Ảnh minh hoạ Đơn Đỏ (Ixora coccinea) 4Ảnh minh hoạ Đơn Đỏ (Ixora coccinea) 5
Ixora coccinea — Kor!An (Корзун Андрей), CC BY-SA (Wikimedia Commons). Ảnh minh hoạ từ nguồn mở, không thuộc bản gốc sách.
Họ Cà phê Rubiaceae

Đơn Đỏ

Ixora coccinea L.

  • Bông trang đỏ
  • mẫu đơn
  • kam ron tea (Cămpuchia)
Họ thực vật
Rubiaceae
Tên gọi khác
3
Bản gốc
Trang 219–220
Độ tin cậy OCR
91 / 100

Mô tả cây

Cây nhỏ, thân cành nhẵn, cao 0,6-1m. Lá mọc đối, không cuống hay gần như không cuống, phiến lá hình bầu dục, hai đầu nhọn, dài 5-10cm, rộng 3-5cm. Mặt trên xanh bóng. Hoa nhỏ, dài, màu đỏ, mọc thành xim dày đặc ở đầu cành. Quả màu đỏ tím, cao 5-6cm, rộng 6-7mm. Mỗi ô có 1 hạt, cao 4-5mm, rộng 3-4mm, phía lưng phồng lên còn phía bụng thì hõm vào.

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây mọc hoang ở những vùng đồi trọc, dãi nắng. Nhiều nơi nhất là đình chùa hay trồng làm cảnh. Đừng nhần câu mẫu đơn này hay đơn đỏ với cây mẫu đơn Paeonia suffruticosa (cho vị mẫu đơn bì, xem vị này).

Đơn trắng - Psychotria reevesii

Người ta đào lấy rễ gần như thu hái quanh năm, rửa sạch, thái mỏng phơi hay sấy khô làm thuốc. Còn có nơi dùng hoa phơi hay sấy khô làm thuốc.

Thành phần hoá học

Chưa thấy tài liệu nghiên cứu.

Công dụng và liều dùng

Rễ đơn đỏ được nhân dân dùng làm thuốc lợi tiểu, dùng trong những trường hợp đái đục, còn dùng chữa cảm sốt, đau nhức và chữa lỵ. Dùng mỗi ngày 10-15g dưới dạng thuốc sắc hay ngâm rượu.

Hoa cũng được dùng chữa lỵ dưới dạng thuốc sắc.

Chú thích: Bên cạnh cây đơn đỏ, nhân dân còn trồng cây đơn trắng hay bông trang trắng, mẫu đơn trắng có tên khoa học Ixora nigricans R. Br. thuộc cùng họ. Cũng được trồng làm cảnh và một số nơi dùng làm thuốc cùng một công dụng với đơn đỏ, nhưng đơn đỏ có tác dụng mạnh hơn