Cây thuốc Việt Nam
Ảnh minh hoạ Dây Đau Xương (Tinospora sinensis) 1Ảnh minh hoạ Dây Đau Xương (Tinospora sinensis) 2Ảnh minh hoạ Dây Đau Xương (Tinospora sinensis) 3Ảnh minh hoạ Dây Đau Xương (Tinospora sinensis) 4Ảnh minh hoạ Dây Đau Xương (Tinospora sinensis) 5
Tinospora sinensis — Daderot, CC0 / Public Domain (Wikimedia Commons). Ảnh minh hoạ từ nguồn mở, không thuộc bản gốc sách.
Họ Tiết dê Menispermaceae

Dây Đau Xương

Tinospora sinensis Merr (Tinospora tomentosa Miers, Tinospora malabarica Miers, Menispermum malabaricum Lamk.)

  • khoan cân đằng
Họ thực vật
Menispermaceae
Tên gọi khác
1
Bản gốc
Trang 509–510
Độ tin cậy OCR
90 / 100

Mô tả cây

Tên dây đau xương vì người ta dùng cây này để chữa bệnh đau xương.

Khoan cân đằng là tiếng Trung Quốc cũng có nghĩa là làm cho xương cốt được khỏe.

Dây đau xương là một loại cây leo, dài 7-8m, có cành dài rũ xuống, lúc đầu có lông, sau thì nhẵn, có bì không sần sùi, mang lông.

Lá có lông, nhất là ở mặt dưới làm cho mặt dưới có màu trắng nhạt; phiến lá hình tim, phía cuống tròn và hõm lại, phía đỉnh hẹp lại thành mũi nhọn, dài 10-12cm, rộng 8-10cm, có 5 gân rõ, tỏa hình chân vịt.

Hoa mọc thành chùm ở kẽ lá hoặc đơn độc, hoặc mấy chùm tụ lại, chùm dài chừng 10cm, có lông măng, màu trắng nhạt.

Quả hạch, khi chín có màu đỏ, có dịch nhầy, hạch hình bán cầu, mặt phẳng của bán cầu hõm lại. Mùa quả ở miền Bắc: tháng 3-4.

Phân bố, thu hái và chế biến

Mọc hoang khắp nơi ở Việt Nam, miền núi cũng như miền đồng bằng. Có mọc cả ở Trung Quốc và Ấn Độ.

Cây mọc rất khỏe. Một mẩu thân trồng trong vòng 2 năm cho tới 20kg vừa thân vừa lá.

Cắt lấy thân về cắt ngắn thành từng đoạn dài 20-30cm rồi phơi hay sấy khô. Có thể dùng lá. Thường dùng tươi, mùa thu hái quanh năm.

Thành phần hoá học

Chưa thấy có tài liệu nghiên cứu.

Sơ bộ chúng tôi thấy có nhiều ancaloit (Đỗ Tất Lợi - Ngô Vân Thu, 1962).

Công dụng và liều dùng

Dây đau xương còn là một vị thuốc mới được dùng trong phạm vi nhân dân để chữa những triệu chứng của bệnh tê thấp, đau xương, đau người.

Còn được dùng làm thuốc bổ.

Dùng dưới hình thức thuốc uống hay thuốc xoa bóp. Người ta cho rằng thân cây có tác dụng mạnh hơn.

Vài hình thức dùng dây đau xương:

1. Lá dây đau xương giã nhỏ, trộn với rượu để đắp lên những chỗ sưng đau.

2. Thái nhỏ thân dây đau xương, sao vàng ngâm rượu với tỷ lệ 1 phần 5. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 1 cốc con. Phụ nữ và những người không uống được rượu có thể sắc với nước mà uống. Thường thời gian điều trị kéo dài 15 ngày.