Cây Bông

Ta dùng vỏ rễ cây bông (Cortex Gossypii radicis) là dư phẩm của kỹ nghệ trồng bông (Hình 17). Sau khi hái cây bông ta đào rễ rửa sạch, bóc lấy vỏ phơi khô.

Hạt bông nói đây là hạt của cây bông cho ta sợi để dệt vải. Hạt bông sau khi đã lấy sợi đi rồi, trước khi người ta đổ bỏ đi, gần đây người ta đã dùng ép lấy dầu để thắp và nấu xà phòng hoặc để ăn sau khi đã loại chất gossypola đi rồi.

Theo sự nghiên cứu ghi trong tài liệu của Liên Xô cũ, trong vỏ rễ cây bông có chứa sinh tố K, chất gossypola C₃₀H₃₀O₈, một ít tinh dầu, một ít tanin.

A. Thành phần hoá học của hạt bông

Trong hạt bông có chừng 17-30% dầu, nếu chỉ tính nhân không tỷ lệ lên tới 35-40%. Dầu hạt bông là một thứ dầu nửa khô, có chứa chừng 20-22% panmitin (palmitin), 4% stearin (stearine), 30-35% olein, 42-45% linolein (linoleine) và 1% chất không xà phòng hoá được.

Dầu bông ép nguội có màu vàng nhạt, không mùi vị, có chứa sinh tố E.

Hạt bông có chứa hai chất độc: Gossypola vàng và gossypola đỏ. Cả hai chất này đều có chứa trong lá mầm.

Gossypola là một chất có chứa phenol và anđehyt.

Gossypola uống ít độc, tiêm mạch máu độc hơn, tiêm 0,50g vào phúc mạc con thỏ sẽ chết sau 4 ngày.

Gossypola bị phá bởi nhiệt để cho một chất ít độc hơn, cho nên khô dầu bông ép nóng ít độc hơn khô dầu ép nguội.

Muốn tìm gossypola thêm H₂SO₄ vào dầu sẽ thấy màu đỏ, hoặc nếu thêm FeCl₃ sẽ có màu xanh lục.

Người ta thấy hạt bông sau khi đã loại chất gossypola có tác dụng lợi sữa, trong sữa tỷ lệ bơ và cadêin tăng lên.

Ta dùng vỏ rễ cây bông (Cortex Gossypii radicis) là dư phẩm của kỹ nghệ trồng bông. Sau khi hái cây bông ta đào rễ rửa sạch, bóc lấy vỏ phơi khô.

Theo nghiên cứu ghi trong tài liệu mới đây của Liên Xô cũ, trong vỏ rễ cây bông có chứa sinh tố K, chất gossypola C 30 H 30 O 8, một ít tinh dầu, một ít tanin.

1. Liên Xô cũ công nhận vỏ rễ cây bông là một vị thuốc chính thức dùng dưới dạng cao lỏng làm thuốc cầm máu tử cung.

2. Nhân dân ta và một số nước khác dùng làm thuốc điều kinh. Nó gây co bóp tử cung giống như sự co bóp tự nhiên khi đẻ. Liều dùng 3-5g dưới dạng sắc.

Đơn thuốc có vỏ rễ cây bông: Vỏ rễ cây bông 3g, nước 30ml, sắc còn 100ml; uống trong ngày; làm thuốc đIều kinh, thông kinh

Nên chú ý nghiên cứu thêm.